İki marka ortak çalışmayı, benzer müşteri kitlesine ve uyumlu değerlere sahip bir ortak seçip hedefleri, görev dağılımını ve gelir paylaşımını baştan yazarak yapmalıdır. Bu tür iş birlikleri ortak ürün, ortak kampanya, ortak etkinlik ya da karşılıklı tanıtım biçiminde olabilir. İyi kurulduğunda her iki marka da diğerinin müşterilerine düşük maliyetle ulaşır. Kötü kurulduğunda ise taraflar emeğin ve sonucun paylaşımı konusunda anlaşmazlığa düşer.
Doğru Ortağı Seçmek
İyi bir ortak, sizinle aynı müşteriye satış yapan ama rakibiniz olmayan bir markadır. Bir kahve kavurucusu ile ev tipi kahve makinesi satan bir mağaza, bir spor salonu ile sağlıklı yemek hazırlayan bir mutfak bu tanıma uyar. Ortağı seçerken kitlenin büyüklüğünden önce uyumuna bakın. Takipçi sayısı yüksek ama kitlesi ürününüzle ilgisiz bir marka, küçük ama doğru kitleye sahip bir markadan daha az sonuç verir. Kalite ve fiyat düzeyi de yakın olmalıdır. Lüks bir markanın indirim marketi zinciriyle ortak çalışması iki markanın müşterisini de şaşırtır. Son olarak ortağın itibarını araştırın. Müşteri yorumlarına, geçmiş krizlere ve çalışanlarına nasıl davrandığına bakın. Ortağınızın sorunu, iş birliği süresince sizin de sorununuz olur.
Ortak Hedefi Yazmak
İki marka iş birliğinden farklı sonuçlar bekleyebilir. Biri yeni müşteri kazanmak, diğeri marka imajını yenilemek ya da elindeki stoku satmak isteyebilir. Bu beklentiler konuşulmazsa iş birliği bittiğinde taraflardan biri hayal kırıklığı yaşar. Çalışmaya başlamadan önce her iki tarafın hedefini ayrı ayrı yazın ve ortak bir başarı ölçütü belirleyin. Bu ölçüt satılan ürün sayısı, toplanan e-posta adresi, kullanılan indirim kodu ya da etkinliğe katılan kişi sayısı olabilir. Ölçütün nasıl takip edileceğini de baştan kararlaştırın. Her iki tarafın kendi satış ve ziyaret verilerini paylaşmayı kabul etmesi, sonuçların değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Görev ve Maliyet Paylaşımını Netleştirmek
Ortak çalışmalarda en sık anlaşmazlık, kimin hangi işi yapacağı ve kimin ne ödeyeceği konusunda çıkar. Tasarım, üretim, reklam harcaması, sosyal medya paylaşımları, müşteri hizmetleri ve lojistik gibi işlerin her biri için bir sorumlu yazın. Ortak bir ürün satılıyorsa gelirin nasıl bölüneceğini, iadelerin ve şikâyetlerin kim tarafından karşılanacağını belirleyin. Kampanyada toplanan müşteri verilerinin kime ait olacağı ve nasıl kullanılacağı da kişisel verilerin korunması kuralları açısından önemlidir. Bu konuların tamamını kısa bir yazılı anlaşmaya dökün. Küçük bir kampanya için bile e-postayla teyit edilmiş bir görev listesi, ileride çıkabilecek tartışmaları önler.
Marka Kullanımını Kurala Bağlamak
Ortak çalışmada iki markanın logosu, renkleri ve dili aynı içerikte yer alır. Bu içeriklerin her iki markanın kılavuzuna uygun olması gerekir. Logoların boyutu, sırası ve yerleşimi, ortak ürünün adı ve tanıtım metinleri için bir onay süreci belirleyin. Her içeriğin yayından önce iki tarafça onaylanması zaman alır ama yanlış bir paylaşımın yaratacağı sorundan daha az maliyetlidir. Onay süresini de önceden kararlaştırın, örneğin iki iş günü. İş birliği bittikten sonra ortak görsellerin ne kadar süre kullanılabileceğini ve ortak ürün adının hangi tarafta kalacağını da yazın. Bu maddeler ileride marka hakkı uyuşmazlığı çıkmasını önler.
Sonucu Birlikte Değerlendirmek
İş birliği bittiğinde iki taraf sonuçlara birlikte bakmalıdır. Başlangıçta belirlenen ölçüte ulaşıldı mı, hangi kanal en çok sonuç getirdi, hangi müşteriler ilk kez alışveriş yaptı? Bu değerlendirme, iş birliğini tekrarlayıp tekrarlamayacağınıza karar vermenizi sağlar. Başarılı bir ortaklık, her yıl tekrar eden bir kampanyaya ya da kalıcı bir ortak ürüne dönüşebilir. Beklenen sonucu vermeyen bir iş birliğinin de nedenini bulun. Sorunun ortak seçiminde mi, teklifte mi yoksa iletişimde mi olduğunu yazılı olarak not edin. Bir sonraki ortaklıkta aynı hatayı tekrarlamamanın en kolay yolu budur.